Σε αυτόν τον οδηγό θα εξετάσουμε τις βασικές αρχές της φωτογραφίας, όπως διδάσκονται στα περισσότερα μαθήματα φωτογραφίας για αρχάριους, ώστε να αποκτήσεις μια σωστή βάση και να κατανοήσεις πώς λειτουργεί πραγματικά μια φωτογραφική μηχανή.

Είτε χρησιμοποιείς φωτογραφική μηχανή είτε κινητό τηλέφωνο, η κατανόηση των βασικών εννοιών της φωτογραφίας είναι το πρώτο βήμα για να βελτιώσεις τις εικόνες σου. Έννοιες όπως το φως, η έκθεση, το διάφραγμα, η ταχύτητα κλείστρου και το ISO αποτελούν τον πυρήνα κάθε μαθήματος φωτογραφίας και είναι τα εργαλεία που επιτρέπουν στον φωτογράφο να ελέγχει το αποτέλεσμα της εικόνας.

Σκοπός αυτής της σειράς άρθρων είναι να λειτουργήσει σαν ένα πρακτικό online μάθημα φωτογραφίας. Θα παρουσιαστούν με απλό τρόπο οι βασικές γνώσεις που διδάσκονται σε σεμινάρια και μαθήματα φωτογραφίας, ώστε ένας αρχάριος να μπορέσει να κατανοήσει τη θεωρία, να μάθει τις βασικές ρυθμίσεις της μηχανής και να αρχίσει να τραβά καλύτερες φωτογραφίες στην πράξη.

Αν θέλεις να μάθεις φωτογραφία από την αρχή, να κατανοήσεις πώς λειτουργεί η φωτογραφική μηχανή και να βελτιώσεις τις φωτογραφίες σου μέσα από σωστή τεχνική και εξάσκηση, τότε αυτή η σειρά αρθρών θα σου δώσει τις απαραίτητες βάσεις.

Εισαγωγή στη φωτογραφία

Η φωτογραφία είναι η διαδικασία καταγραφής εικόνων μέσω του φωτός. Στη σύγχρονη εποχή η φωτογραφία είναι κυρίως ψηφιακή, δηλαδή το φως καταγράφεται από έναν ηλεκτρονικό αισθητήρα και μετατρέπεται σε ψηφιακά δεδομένα. Αυτά τα δεδομένα αποθηκεύονται ως αρχεία εικόνας (JPEG, RAW κ.λπ.) τα οποία μπορούν να επεξεργαστούν και να δημοσιευθούν άμεσα.

Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει αλλάξει σημαντικά τη φωτογραφία τα τελευταία χρόνια. Οι σύγχρονες φωτογραφικές μηχανές διαθέτουν ισχυρούς αισθητήρες, γρήγορη αυτόματη εστίαση και προηγμένους επεξεργαστές εικόνας, ενώ ακόμη και τα smartphones χρησιμοποιούν υπολογιστική φωτογραφία (computational photography) για να βελτιώνουν αυτόματα τις εικόνες.

Παρά την τεχνολογική πρόοδο, οι βασικές αρχές της φωτογραφίας παραμένουν ίδιες: φως, έκθεση, φακός και σύνθεση.

Τι είναι η φωτογραφία

Η λέξη φωτογραφία προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «φως» και «γραφή», δηλαδή «γραφή με το φως». Στην πράξη, πρόκειται για τη διαδικασία κατά την οποία το φως περνά μέσα από έναν φακό και καταγράφεται από έναν αισθητήρα ή από φωτοευαίσθητο υλικό.

Κάθε φωτογραφία δημιουργείται όταν τρία βασικά στοιχεία συνεργάζονται:

• Φως – η πηγή της εικόνας
• Φακός – εστιάζει το φως
• Αισθητήρας ή φιλμ – καταγράφει την εικόνα

Στη σύγχρονη ψηφιακή φωτογραφία, ο αισθητήρας μετατρέπει το φως σε ηλεκτρικά σήματα, τα οποία επεξεργάζεται ο επεξεργαστής εικόνας της μηχανής για να δημιουργηθεί το τελικό αρχείο φωτογραφίας.

Βασικός εξοπλισμός για αρχάριους

Για να ξεκινήσει κάποιος τη φωτογραφία δεν χρειάζεται απαραίτητα ακριβός εξοπλισμός. Ένα βασικό σετ περιλαμβάνει:

Φωτογραφική μηχανή ή smartphone

Οι σύγχρονες mirrorless μηχανές και τα προηγμένα smartphones μπορούν να προσφέρουν εξαιρετική ποιότητα εικόνας.

Φακός

Οι περισσότεροι αρχάριοι ξεκινούν με έναν kit lens (συνήθως 18–55mm ή παρόμοιο εύρος).

Κάρτα μνήμης

Απαραίτητη για την αποθήκευση φωτογραφιών.

Τρίποδο (tripod)

Χρήσιμο για νυχτερινή φωτογραφία, τοπία ή βίντεο.

Βασικό λογισμικό επεξεργασίας

Προγράμματα όπως το Adobe Lightroom ή το Adobe Photoshop χρησιμοποιούνται ευρέως για επεξεργασία εικόνας.

Πώς λειτουργεί μια φωτογραφική μηχανή

Η βασική λειτουργία μιας φωτογραφικής μηχανής είναι σχετικά απλή:

1. Το φως εισέρχεται στη μηχανή μέσω του φακού.
2. Το διάφραγμα ρυθμίζει πόσο φως θα περάσει.
3. Το κλείστρο καθορίζει για πόσο χρόνο θα φτάνει το φως στον αισθητήρα.
4. Ο αισθητήρας καταγράφει την εικόνα.
5. Το αποτέλεσμα είναι μια ψηφιακή φωτογραφία που αποθηκεύεται στην κάρτα μνήμης.

Ο ρόλος του φωτός

Το φως είναι το σημαντικότερο στοιχείο στη φωτογραφία. Χωρίς φως δεν μπορεί να δημιουργηθεί εικόνα.

Οι βασικές ιδιότητες του φωτός που επηρεάζουν μια φωτογραφία είναι:

• ένταση φωτός (πόσο φωτεινή είναι η σκηνή)
• κατεύθυνση φωτός (από πού φωτίζεται το θέμα)
• ποιότητα φωτός (μαλακό ή σκληρό φως)
• θερμοκρασία χρώματος (θερμό ή ψυχρό φως)

Η σωστή κατανόηση του φωτός είναι ένα από τα βασικά θέματα που διδάσκονται σε μαθήματα φωτογραφίας.